اسد الله معطوفى
781
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
مىرسيد . در زير به گوشههائى از چند سند در اين باب اشاره مىشود تا با استناد به آنها ، نگارنده استدلال خود را درباره روستاى سيد ميران و سنگ مزارهاى آن بازگو نمايد . در يك حكم ديوانى مربوط به عصر صفوى آمده است كه : « . . . سيد ميرك را به موجب شجره مباركه خليفه نموده و به دستور كه به اجداد او بوده . . . به طاعت و عبادت و امر به معروف و نهى از منكرات مشغول گردانيده . . . و ايلات و الوسات و احشامات ساكن استراباد مومى اليه را خليفه مطلق العنان دانسته و از سخن و صلاح شرعى و حسابى او بيرون نروند » . در وقفنامه مير سيد لطيف شاه حسينى نامى كه در رمضان سال 940 ه تنظيم شده آمده است كه : « . . . قريه سيد كلاته مشهور به سدن از محال رستاق استراباد را وقف بر زوار و ابناء السبيل زوار و روضه مقدسه حضرت رسول نموده و . . . » در اين متن نام روستاى سدن كه هماكنون در شمال سيد ميران واقع و به آن چسبيده است را سيد كلاته آورده ، يعنى آبادى محل تجمع سيد و سادات . در فرمان شاه سلطان حسين صفوى كه در ماه رمضان سال 1117 ه صادر و به استراباد فرستاده شده از دو خاندان سيد و سادات بنام مير كمال الدين محمود و ميرميران نام برده شده كه : « به مبلغ 6 تومان خراسان سيورغال پدرانشان را به دو پسر كمال الدين محمود يعنى مير محمد صالح و مير غياث الدين مسعود و پسر مير ميران كه ميرزا شاهى بيگ باشد ، باز هم تعويض نمايند » . در انتهاى همين سند تاريخى اشاره شده كه مير ميران ورثه مير عماد الدين مسعود و مير ابراهيم استرابادى بوده كه در سال 1044 ه اين سيورغال ( اراضى بزرگ ملكى ) را در اختيار داشتند . قريه نوچمن كه در نزديكى روستاى سيد ميران فعلى قرار مىگرفت ، يكى از اين قراء سيورغالى بود . در اين متن چند مورد شاخص به چشم مىخورند . نخست نام خاندان مير ميران كه از سادات منطقه در عصر صفوى بودند ، دوم تعلق اراضى منطقه نوچمن در حاشيه سيد ميران به سيد و سادات است . در مصالحهنامچه 20 ربيع الثانى 1297 ه ( عصر ناصر الدين شاه ) به شخصى بنام سيد ميران بدينگونه اشاره شده است : « عاليشان ملك محمد حسين سيد ميرانى تمامى و همگى يك ربع از يك مزرعه لترى مجرى المياه رود دهنه شصتكلاته از 7 مزرعه و نيم حقابه يا لو به انضمام ملك و قريه يا لورا به قدر يك ربع آب مذكور به مال المصالحه مبلغ 100 تومان وجه ريال فضى ناصر الدين شاهى به آقا محسن موسوى مفيدى مصالحه نمود » .